type 5 De Waarnemer

“Ik heb het door”

Ik karakteriseer mijzelf als een analytisch en rustig mens, die meer tijd voor zichzelf nodig heeft dan de meeste andere mensen. Ik observeer situaties liever, dan dat ik er volledig bij betrokken raak. Ik hou er niet van wanneer mensen teveel beslag op mij leggen of dat ze van me verwachten dat ik weet en vertel hoe ik me voel. Ik kan makkelijker contact maken met mijn gevoelens wanneer ik alleen ben, dan in het bijzijn van anderen. Ik geniet vaak meer van mijn ervaringen achteraf dan op het moment zelf. Ik verveel me (bijna) nooit als ik alleen ben, want in mijn hoofd ben ik altijd druk bezig. Ik hecht eraan mijn tijd energie te beschermen en zodoende een eenvoudig en ongecompliceerd leven te leiden, waarin ik zoveel mogelijk zelf in mijn behoeften voorzie.

De wereld dringt zich aan mij op. Ik heb privacy nodig om na te kunnen denken en mij op te laden.
De levensvisie van een Vijf volgens Helen Palmer:( auteur van diverse Enneagram boeken)

De talenten van de Waarnemer

Waarnemers zijn slimme, intellectuele betrouwbare, rustgevende en standvastige mensen. Ze zijn methodisch en erg consequent. Ze hebben veel interesses en kunnen zich echt vastbijten in onderwerpen waar maar weinig mensen wat van weten. Als ze zich iets voornemen dan doen ze dat ook. Ze kunnen overstijgend denken en anderen meenemen in hun concepten en abstracties. Ze schrijven graag en kunnen dat ook goed. Als waarnemers van tevoren zaken goed doornemen kunnen ze goed onderhandelen. In crisis situaties blijven ze meestal kalm en zullen observeren om pas daarna in actie te komen. Dit kan soms wat aan de late kant zijn of helemaal niet.

Wat Waarnemers proberen te vermijden

Vinden het vreselijk als ze onwetend zijn, dat maakt ze onrustig en onzeker. Ze vermijden dus onwetendheid. Als verdediging werpen ze isolatie op. Het maakt hun mogelijk om onbewust te blijven van het feit dat ook zij niet alles weten. Ook de term dissociatie word gebruikt. Waarnemers nemen afstand van hun gevoelens (van angst en onzekerheid) waardoor ze weer abstract kunnen denken en objectief kunnen handelen. Ze sluiten zich af van de buitenwereld en vermijden daardoor gevoelens van onwetendheid om het zelfbeeld “ik heb het allemaal door” in stand te houden en daarmee controle over het leven. Ze hebben nog een mechanisme wat ze kunnen inzetten, compartimentalisatie. Ofwel ze scheiden levensgebieden, alles in aparte hokjes; emoties, gedachten, werk, privé, zorgen, leuke dingen e.d. Op die manier bewaken ze hun energie en houden ze schijnbaar goed overzicht en de controle op al deze verschillende terreinen.

Hoe om te gaan met een Waarnemer

  • Een Waarnemer heeft meestal heel veel kennis in huis maar strooit dat niet rond. Als je iets wil weten, zal je het dus moeten vragen.
  • Geef een Waarnemer even de tijd om alles op een rijtje te krijgen. Hij kan moeilijk primair en impulsief reageren. Maar als hij even de tijd krijgt, zal hij zeker met een zinnig en wijs antwoord komen.
  • Maak afspraken om iets te bespreken. Spontane actie word minder gewaardeerd, maar hij kan zich goed voorbereiden op een gemaakte afspraak.
  • Als een Waarnemer zich terugtrekt, is dat meestal niet persoonlijk bedoeld. Trek het je dus niet aan en weet dat hij het nodig heeft om even op zichzelf te zijn. Aandringen op contact werkt alleen maar contraproductief

Wat helpt voor ontwikkeling

Gevoelens bestaan in plaats van jezelf terugtrekken in rationele gedachten. Herkennen dat terugtrekkingsgedrag uitnodigt tot meer opdringerigheid van anderen. Meer in actie komen en leren realiseren dat er voldoende energie en support is om dat te doen. Participeren in (fysieke) activiteiten. Wegen vinden om actiever aan gesprekken deel te nemen. Jezelf leren uiten en over persoonlijke zaken leren praten. Overmatig analyseren herkennen en loslaten. Leren meer onbevangen een ervaring ‘in te stappen ‘.